3 دقیقه مطالعه
24
نقد فیلم صدای هند رجب از منظر سینمای مقاومت
#جشنواره فیلم مقاومت#هنر مقاومت#گفتمان مقاومت#سینما#جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت
نقد فیلم صدای هند رجب
نویسنده و کارگردان: کوثر بن هنیه
محصول: ۲۰۲۵
«صدای هند رجب» از آن دست آثاری است که ارزش خود را نه از بازسازی پرطمطراق رنج، بلکه از وفاداری به سند زنده می‌گیرد. فیلم کوثر بن هنیه، با تکیه بر صدای واقعی هند و محدود کردن خشونت به بیرون قاب، مقاومت را از سطح شعار و تهییج به سطح شهادت‌گری و حفظ حافظه جمعی می‌برد. این فیلم نشان می‌دهد که چگونه جابه‌جایی از تصویر به صدا، هم علیه تبلیغات جنگی می‌ایستد و هم سوژه مقاومت را از رزمنده مسلح به زیست عریان در معرض حذف بازتعریف می‌کند. در عین حال، اثر در مرز باریکی میان سینما و آرشیو حرکت می‌کند و همین مرز، مهم‌ترین شاخصه زیباشناختی آن است.
صدای هند رجب به کارگردانی کوثر بن هنیه، در معرفی رسمی جشنواره ونیز به‌عنوان یک درام مستندگونه ۹۰دقیقه‌ای از تونس و فرانسه ثبت شده است که ماجرای تماس اضطراری داوطلبان هلال‌احمر با دختربچه‌ای شش‌ساله در غزه را روایت می‌کند. فیلم از همان ابتدا تکلیف خود را روشن می‌کند: قرار نیست تماشاگر را با بازسازی پرزرق‌وبرق جنگ روبه‌رو کند، بلکه می‌خواهد او را در موقعیت شنیدن یک فاجعه قرار دهد. همین جابه‌جایی، آن را به متنی جدی برای نقد از منظر سینمای مقاومت تبدیل می‌کند.
در این خوانش، مسئله اصلی نه صرفا بازنمایی جنایت، بلکه نحوه ایستادن فیلم در برابر منطق تصویرسازی مسلط است: چگونه می‌توان رنج را ثبت کرد بی‌آنکه آن را به مصرف بصری و عاطفی تقلیل داد؟ پاسخ فیلم، اتکا به صدای واقعی هند و حفظ خشونت در بیرون قاب است؛ انتخابی که هم بار اخلاقی دارد و هم پیامدهای سیاسی.
نقطه قوت اصلی فیلم در آن است که خود را به بازسازی نمایشی فاجعه آلوده نمی‌کند. بن هنیه در بیانیه رسمی‌اش تصریح می‌کند که پس از شنیدن صدای ضبط‌شده هند، تصمیم گرفت از همه چیز دیگر دست بکشد و فیلم را با تکیه بر همان صدا و شهادت‌های واقعی کسانی بسازد که در سوی دیگر تماس بودند. این انتخاب، فیلم را از مدار تبلیغات جنگی بیرون می‌برد؛ زیرا تبلیغات معمولاً با اغراق تصویری و هدایت مستقیم احساسات کار می‌کند، اما اینجا سند خام، خود حامل داوری تاریخی است.
از منظر سینمای مقاومت، اهمیت این وفاداری در آن است که فیلم به جای تولید یک روایت فرمایشی، امکان شهادت را حفظ می‌کند. صدا نه به‌عنوان یک افکت دراماتیک، بلکه به‌عنوان ردی از واقعیت عمل می‌کند. به همین دلیل، فیلم بیش از آنکه درباره هند باشد، اجازه می‌دهد هند حاضر بماند. این حضور، دقیقاً همان چیزی است که سیاست مقاومت به آن نیاز دارد: ممانعت از محو شدن قربانی در آمار و شعار.
1
100%
24 بازدید