5 دقیقه مطالعه
3
کارگردان سینما: فیلم‌سازان باید از ته دل سراغ روایت جنگ بروند
کارگردان سینما، با تأکید بر اینکه سینمای مقاومت در کشور‌های مورد تعرض و تهاجم شکل می‌گیرد، گفت: اگر می‌خواهیم سینمای مقاومت رشد کند، باید به فیلم‌سازان اجازه دهیم آزادانه و بر اساس دغدغه‌های شخصی خود به سراغ این موضوع بروند و آن را به جریانی دولتی و سازمانی تبدیل نکنیم.
#جشنواره فیلم مقاومت#هنر مقاومت#گفتمان مقاومت#سینما#بنیاد فرهنگی روایت فتح#جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت#خلیج فارس#سلسله کارگاه‌های آموزشی#آرشیو
به گزارش روابط عمومی جشنواره بین المللی فیلم مقلومت به نقل از خبرگزاری صداوسیما فرزاد موتمن با اشاره به تجربه شکل‌گیری سینمای مقاومت در کشور‌های مختلف اظهار کرد: به نظر می‌رسد هر جا جنگی اتفاق افتاده، سینمای مقاومت نیز شکل گرفته است. این نوع سینما اساساً در کشور‌هایی پدید می‌آید که مورد تعرض و تهاجم قرار می‌گیرند؛ مانند ایران که هدف حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفت.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از سینمای مقاومت در تاریخ سینمای جهان افزود: در اروپای شرقی دهه ۱۹۵۰، آثاری درباره مقاومت پارتیزان‌ها در برابر تهاجم فاشیست‌ها ساخته شد. در کوبا نیز سینمایی با این رویکرد وجود داشت که هم به اتفاقات داخلی این کشور و هم به موضوعاتی مانند جنگ ویتنام می‌پرداخت. از جمله مستند‌های شاخص این حوزه، فیلم «خانه‌های سه‌شنبه سیزدهم» ساخته سانتیاگو آلوارز درباره بمباران هانوی در سال ۱۹۶۹ است.
این کارگردان درباره آثار سینمایی مرتبط با جنگ اخیر ایران گفت: هنوز فیلم‌ها را ندیده‌ام، اما آنچه به نظرم می‌رسد این است که عده‌ای خیلی سریع شروع به فیلم‌سازی کردند. معمولاً آثار مهم درباره یک اتفاق، به زمان نیاز دارند؛ وقتی بیش از اندازه به یک موضوع نزدیک هستیم، نمی‌توانیم آن را به‌درستی ببینیم. باید از آن فاصله گرفت تا امکان تماشای دقیق‌تر و روایت درست‌تر فراهم شود.
موتمن ادامه داد: به نظرم در آینده آثار مهمی درباره اتفاق میناب و حملات هوایی به ایران ساخته خواهد شد، اما اینکه بلافاصله پس از وقوع حمله عده‌ای به دنبال دریافت امکانات و بودجه برای ساخت فیلم باشند، کمی فرصت‌طلبانه به نظر می‌رسد. فیلم‌ساز باید بتواند حتی بدون امکانات و محدودیت‌های حمایتی، برای بیان آنچه از مقاومت در ذهن دارد، دست به کار شود.
خاطرات آبادان؛ روایت‌هایی که می‌توانند به فیلم تبدیل شوند
وی که بخشی از سال‌های جنگ تحمیلی با عراق را در آبادان گذرانده است، با اشاره به خاطرات شخصی خود از آن دوران گفت: از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۳ در آبادان زندگی کردم و اتفاقات زیادی را از نزدیک دیدم. یکی از تجربه‌های من این بود که هر هفته، با وجود بسته بودن جاده آبادان به خرمشهر و قرار گرفتن مسیر در محدوده جبهه، باید از مسیر شط‌العرب و حوالی فاو خودم را به بندر امام و سپس اهواز می‌رساندم تا از اداره ارشاد فیلم بگیرم و برای نمایش به آبادان بیاورم.
موتمن افزود: پنجشنبه‌ها پس از دعای کمیل در بیمارستان آبادان، برای بسیجی‌ها فیلم‌هایی نمایش می‌دادم که به آنها روحیه می‌داد؛ آثاری مانند «باراباس» و «اسپارتاکوس». به نظرم همین تجربه می‌توانست دستمایه ساخت یک فیلم خوب باشد.
این کارگردان همچنین خاطره انتقال پیانوی خواهرش از آبادان به تهران در روز‌های جنگ را روایت کرد و گفت: خواهرم که آن زمان در ایران نبود، از من خواست پیانویش را از آبادان به تهران منتقل کنم. برای این کار باید با کامیون از مسیری باتلاقی در محدوده جبهه عبور می‌کردم تا به قایق برسم. در آن مسیر با مردی از عشایر عرب روبه‌رو شدم که می‌خواست همراه با گاومیشش سوار قایق شود. گاومیش تنها دارایی او بود و سرانجام توانستم صاحب قایق را راضی کنم که هر دو را سوار کند. آن شب من، پیانو، آن مرد و گاومیشش با قایق از شط‌العرب به سمت بندر امام حرکت کردیم، در حالی که تمام شب صدای درگیری و جنگ در اطرافمان جریان داشت. این خاطره به نظرم ظرفیت تبدیل شدن به یک فیلم را دارد؛ البته برای پرداختن به آن باید بیشتر فکر و کار کرد.
سینمای مقاومت به روایت‌های متنوع نیاز دارد
موتمن با بیان اینکه سینما را نمی‌توان صرفاً با موضوع و مضمون آن ارزیابی کرد، اظهار کرد: من هنگام تماشای فیلم فقط به موضوع نگاه نمی‌کنم؛ اتمسفر برایم اهمیت دارد. سینما هنری اتمسفریک است و باید آن را مانند موسیقی و نقاشی دید. به همین دلیل گاهی فیلم‌هایی که کمتر به قصه‌گویی متکی هستند، در انتقال تجربه جنگ و مقاومت موفق‌تر عمل می‌کنند.
وی با اشاره به فیلم «جهنم در اقیانوس آرام» ساخته جان بورمن، آن را نمونه‌ای از آثاری دانست که از طریق اتمسفر و فضای سینمایی خود به موضوع جنگ می‌پردازند و افزود: سینما لزوماً نمی‌تواند به ابزاری برای مقاومت تبدیل شود و تلاش‌هایی که در این مسیر انجام شده، همیشه به آثار موفقی منجر نشده است.
این کارگردان در پاسخ به پرسشی درباره دشواری ورود فیلم‌سازان جوان به حوزه سینمای جنگ گفت: من خودم فیلم جنگی نساخته‌ام که بخواهم دیگران را نصیحت کنم چگونه وارد این حوزه شوند. هر کسی باید راه خودش را پیدا کند و به هر حال برای ورود به این مسیر باید به دل دریا زد و ایده‌ها را به سمت تولید برد.
موتمن: سینمای مقاومت را دولتی و شعاری نکنید
وی در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو با اشاره به حمایت نهاد‌های سینمایی از تولید آثار مرتبط با فلسطین و جنگ، گفت: نهاد‌هایی که در این حوزه فعالیت می‌کنند، به فیلم‌سازی مانند من اعتماد نمی‌کنند تا برای ساخت اثر به سراغ چنین موضوعاتی برود. شاید یکی از دلایلش این باشد که آنها همه چیز را شعاری می‌خواهند، در حالی که آنچه من می‌سازم ممکن است با نگاه آنها متفاوت باشد.
موتمن با اشاره به تجربه حضور در هیئت داوران جشنواره فیلم فجر در بخش «زیتون شکسته» عنوان کرد: در آن بخش فیلم‌هایی از سوریه، لبنان، غزه و ایران داشتیم. به نظرم ضعیف‌ترین فیلم متعلق به ایران بود، در حالی که آثار سوریه و اردن فیلم‌های بسیار خوبی بودند. مشکل اینجاست که در اینجا می‌خواهند همه چیز را دولتی کنند و دقیقاً مشخص کنند چه اثری باید ساخته شود.
وی تأکید کرد: سینمای مقاومت به قرائت‌های مختلف نیاز دارد. اگر واقعاً می‌خواهیم این سینما رشد کند، باید به فیلم‌سازان میدان بدهیم تا به‌صورت غریزی و بر اساس احساس و دغدغه خود به سراغ این موضوع بروند. نباید آن را سازمانی و حکومتی کنیم؛ زیرا در این صورت عده‌ای در صف نهاد‌های حمایتی قرار می‌گیرند و عده‌ای دیگر از این امکان محروم می‌شوند.
این کارگردان گفت: اگر فیلم‌ساز از درون احساس کند که باید درباره جنگ یا فلسطین فیلم بسازد، خودش برای پیدا کردن سرمایه‌گذار و فراهم کردن امکانات تلاش می‌کند؛ حتی ممکن است برای ساخت فیلم به غزه برود. مهم این است که کسی به او دیکته نکند چه چیزی بسازد و چه روایتی را انتخاب کند.
1
100%
3 بازدید