5 دقیقه مطالعه
36
دانیال قاسمیان زوارم : رنج‌ها یکی از قوی‌ترین سوخت‌های هنر واقعی هستند
#هنر مقاومت#جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت
«رنج‌ها از نظر من یکی از قوی‌ترین سوخت‌های هنر واقعی هستند.» دانیال قاسمیان، هنرمند و فیلمساز، رنج‌های انسانی را یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های خود در خلق اثر می‌داند و معتقد است سینما می‌تواند نگاه انسان به رنج‌هایی را که تجربه کرده، تغییر دهد.
قاسمیان که فعالیت هنری خود را از تئاتر آغاز کرده، در این گفت‌وگو از مسیر رسیدنش به انیمیشن، دغدغه‌هایش در فیلمسازی، مفهوم مقاومت و چالش‌های پیش روی فیلمسازان جوان گفته است. او مقاومت را مفهومی فراتر از جنگ می‌داند و معتقد است این مفهوم می‌تواند در زندگی یک فرد، خانواده یا یک ملت معنا پیدا کند.
از تئاتر تا انیمیشن
قاسمیان درباره مسیر ورودش به هنر می‌گوید: «من دانیال قاسمیان هستم و هنر را از تئاتر شروع کردم، اما روزی احساس کردم با آن حجم از تخیلی که در ذهنم بود، در تئاتر برای انجامش محدودیت دارم، روزی این خالی کردن تخیل تبدیل شد به اولین انیمیشن من.»
او درباره آثاری که در این مسیر ساخته نیز نگاه شخصی خودش را دارد و می‌گوید همه آنها را دوست دارد، چه آثاری که دیده شده‌اند و چه آن‌هایی که کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند.
یکی از نخستین تجربه‌های او نیز با دغدغه افراد دارای معلولیت شکل گرفت؛ قاسمیان درباره آن می‌گوید: «اولین اثر ما دغدغه افراد دارای معلولیت را داشت و این باعث شد که دست بزنیم به یک کاری و از نظر من آن موقع موفق هم بود، به نام «جوجیکا و ذرت جادویی».»
رنج، سوخت هنر است
رنج‌های انسانی بخش مهمی از دغدغه‌های قاسمیان در فیلمسازی است. او تجربه‌های شخصی و رنج‌هایی را که برایش ملموس‌اند، از مهم‌ترین منابع شکل‌گیری آثار هنری می‌داند: «رنج‌ها از نظر من خودشان یکی از قوی‌ترین سوخت‌های هنر واقعی هستند؛ رنج‌های انسان یا رنج‌هایی که خودم آنها را در زندگی داشته‌ام و برایم ملموس‌اند.»
قاسمیان معتقد است رنج می‌تواند یکی از بهترین موضوعات برای یک فیلم باشد، چرا که تجربه آن برای بسیاری از انسان‌ها آشناست. مقاومت فقط در میدان جنگ نیست؛ قاسمیان مقاومت را مفهومی مرتبط با صلح، آرمان و استمرار می‌داند. از نگاه او، زمانی که انسان برای رسیدن به یک هدف یا باور با مانع روبه‌رو می‌شود، مقاومت معنا پیدا می‌کند.
او می‌گوید: «مقاومت برای من برای کسی معنا داره که به صلح معتقده. وقتی در طول زندگی آرمان‌هایی داری، اهدافی داری و اعتقاداتی داری و وقتی هجمه‌ای ایجاد میشه یا اینکه دشمنی ایجاد میشه یا شاید هم مانعی به وجود میاد برای اینکه به اون آرمان‌ها برسی، مقاومت اینجا معنا پیدا می‌کنه.»
به اعتقاد قاسمیان، مقاومت نباید فقط در محدوده جنگ تعریف شود.
«مقاومت و استمرار یکی از رموز موفقیت اون آرمان‌ها و اون اهدافی که در سوال قبل گفتم می‌تونه یک آرمان کشور باشه، می‌تونه آرمان یک شخص باشه، می‌تونه آرمان یک خانواده باشه و مقاومت در هر جامعه‌ای، کوچک و بزرگ، در حد یک کشور، در حد یک ملت یا در حد یه خانواده معنای خاص خودش رو پیدا می‌کنه.»
فیلم کوتاه نباید فقط برای جشنواره ساخته شود
قاسمیان درباره وضعیت فیلمسازان جوان، مسئله را فقط در کمبود امکانات و بودجه خلاصه نمی‌کند. از نگاه او، یکی از چالش‌های جدی، محدود شدن امکان دیده‌شدن فیلم کوتاه به جشنواره‌هاستاو می‌گوید: «به نظر من این ذهنیت باید برداشته بشه که فیلم کوتاه فقط توی جشنواره می‌تونه دیده بشه.»
به اعتقاد او، حتی اگر یک جشنواره فیلمی را نپذیرد، آن اثر همچنان مخاطب و رسالت خودش را دارد.«اگر اون جشنواره فیلم رو نپذیره، اون فیلم چه اتفاقی براش میفته؟ چون اون فیلم رسالت دیگری هم داره، پیام دیگری هم داره و به هر حال زحمت یک تیم کم نیست.»
قاسمیان معتقد است باید امکان نمایش فیلم‌های کوتاه خارج از فضای جشنواره نیز فراهم شود. او در این زمینه به طرح «قرار» از سوی انجمن سینمای جوانان ایران اشاره می‌کند و آن را اقدامی قابل ستایش می‌داند
جشنواره، ویترینی برای آثار
قاسمیان نقش جشنواره‌ها را در مسیر حرفه‌ای فیلمسازان مهم می‌داند، اما تأکید می‌کند که هدف اصلی یک هنرمند نباید صرفاً ساختن اثر برای جشنواره باشد. «جشنواره‌ها مهم‌ند برای هر فیلمسازی. البته که رسالت یک هنرمند کار ساختن برای جشنواره‌ها نیست، ولی جشنواره‌ها هیچ‌وقت بی‌تأثیر نبودند.»
او جشنواره را نوعی ویترین برای آثار ساخته‌شده می‌داند، ویترینی که فقط مخاطبان عمومی به آن نگاه نمی‌کنند و فیلمسازان و تهیه‌کنندگان نیز می‌توانند از طریق آن با آثار و سازندگانشان آشنا شوند. به گفته قاسمیان، همین ارتباط می‌تواند زمینه آشنایی و همکاری میان فیلمسازان و دیگر فعالان سینما را فراهم کند.
دوست دارم نگاه مخاطب به رنج تغییر کند؛ قاسمیان درباره تأثیری که دوست دارد فیلم‌هایش بر مخاطب بگذارند، دوباره به دغدغه اصلی خود، یعنی رنج، بازمی‌گردد.او می‌گوید: «از اونجایی که گفتم رنج هسته اصلی فیلم‌های منه، یکی از علاقمندی‌های من اینه که انسان‌های همرنگ با من یا انسان‌های همرنگ با موضوع فیلم من، زاویه دیدشون نسبت به رنجی که کشیدن عوض بشه.»
برای او، تغییر همین زاویه دید می‌تواند نشانه‌ای از موفقیت فیلم در انتقال نگاه موردنظرش باشد.
قاسمیان برای جوانی که می‌خواهد نخستین فیلمش را بسازد نیز توصیه‌ای ساده دارد: «سخت نگیره. فیلم احساس شماست و اگر بتونید احساستونو منتقل کنید، کارتون رو کردین.»
در پایان، وقتی از او خواسته می‌شود سینما و مقاومت را در یک جمله و یک واژه توصیف کند، به تضادی می‌رسد که از نگاه خودش میان این دو مفهوم وجود دارد:
«احساس می‌کنم این دوتا با هم تضاد دارند. از نگاه من مقاومت صلحه، یعنی از صلح میاد یا تلاش برای حفظ انگیزه صلحه، اما سینما جنگه، هنر جنگه، ابزار جنگیدن. شاید این دو تا مجموعاً یه پارادوکس ایجاد کنه به نام جنگیدن.»
دسته‌بندی
یادداشت36 بازدید