4 min read
10
مرتضی شعبانی: جنگ منتظر برگزاری جشنواره‌ها نمی‌ماند
#جشنواره فیلم مقاومت#هنر مقاومت#گفتمان مقاومت#سینما#جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت
مرتضی شعبانی، مستندساز در گفتگو با فرهیختگان از جشنواره مقاومت ونحوه برگزاری آن گفت.
با توجه به شرایط متفاوت برگزاری این دوره از جشنواره و تجربه جنگ‌های اخیر، ارزیابی شما از نسبت جشنواره مقاومت با این تحولات چیست؟
جشنواره مقاومت در سال‌های پایانی جنگ تحمیلی هشت‌ساله شکل گرفت و آن دوران زمینه تولید آثار متعددی در حوزه جنگ و دفاع را فراهم کرد. اکنون نیز انتظار می‌رود تجربه جنگ‌های ۱۲روزه و ۴۰روزه به تولید مستندهایی منجر شود که بخشی از آن‌ها در این دوره جشنواره رونمایی شوند.
وقوع جنگ‌ها و بحران‌های مختلف، هرکدام اهمیت و ویژگی‌های خاص خود را دارند. طولانی‌شدن جنگ هشت‌ساله موجب شد آثار داستانی و مستند متعددی درباره آن تولید شود و اکنون نیز باید امکان ثبت و روایت تصویری تجربه‌های جدید فراهم شود. این شرایط می‌تواند فیلم‌سازان را به جشنواره نزدیک‌تر کند و فضای این دوره را متناسب با تحولات و تجربه‌های تازه جنگ شکل دهد.
مستندسازی در جنگ‌های اخیر چه تفاوتی با دوران دفاع مقدس دارد؟
در دوران دفاع مقدس، مستندسازان در بسیاری از موارد امکان حضور در خطوط مقدم و مناطق عملیاتی را داشتند و می‌توانستند از نزدیک رزمندگان و فضای جبهه را ثبت کنند؛ اما در جنگ‌های اخیر، محدودیت‌های امنیتی و شرایط متفاوت میدان، امکان حضور دوربین مستند در کنار رزمندگان را کاهش داده است. رعایت ملاحظات امنیتی نیز در چنین شرایطی ضروری است.
در جنگ‌های اخیر، بخش مهمی از آنچه در برابر دوربین مستندسازان قرار گرفت، پیامدهای جنگ، آسیب‌های واردشده و زندگی مردمی بود که در شهرهای مختلف با شرایط جنگی مواجه شدند. در واقع، دامنه درگیری‌ها به مناطق مرزی محدود نماند و شهرهای گوناگون کشور نیز درگیر جنگ شدند. همین مسئله فرصت‌های تازه‌ای برای یافتن سوژه و تولید آثار مستند ایجاد کرد.
این تغییر شرایط، چه سوژه‌های تازه‌ای پیش روی مستندسازان قرار داده است؟
در این شرایط، نقش گروه‌هایی مانند نیروهای هلال‌احمر و آتش‌نشانی و افرادی که برای کمک به مردم در صحنه حضور داشتند، برجسته‌تر شد. ثبت تلاش این گروه‌ها و روایت تجربه مردم در مواجهه با بحران، از جمله موضوعاتی است که می‌تواند در مستندسازی جنگ‌های جدید مورد توجه قرار گیرد.
به نظر شما جشنواره مقاومت در ارتباط با مستندسازان و حمایت از تولید چه عملکردی داشته است؟
به اعتقاد من، جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت به‌تنهایی نمی‌تواند در شکل‌گیری یک رخداد یا تولید آثار مربوط به آن نقش تعیین‌کننده داشته باشد، اما می‌تواند پشتیبان فیلم‌سازان و بهره‌بردار از ظرفیت‌های ایجادشده باشد.
من به‌عنوان مستندساز، در تجربه خود کمتر شاهد ارتباط فعال جشنواره با فیلم‌سازان برای دعوت به تولید اثر درباره جنگ بوده‌ام. مستندسازان بسیاری در کشور فعالیت می‌کنند و انتظار می‌رود جشنواره بتواند ارتباط مؤثرتری با آن‌ها برقرار کند و زمینه تولید آثار مورد نیاز را فراهم آورد.
در دوره جنگ‌های ۱۲روزه و ۴۰روزه حمایت‌هایی صورت گرفته است، اما از نظر من، پشتیبانی از مستندسازان به اندازه کافی نبوده است. فراهم‌کردن شرایط تولید مستند، نیازمند ارتباط با فیلم‌سازان و حمایت عملی از آن‌هاست؛ موضوعی که می‌تواند به ثبت دقیق‌تر تجربه‌های اجتماعی و انسانی جنگ کمک کند.
دبیرخانه دائمی جشنواره برای تقویت این ارتباط چه رویکردی باید داشته باشد؟
دبیرخانه نباید تنها منتظر بماند تا فیلم‌سازان آثار خود را ارسال کنند. این مجموعه باید حضوری فعال داشته باشد، با مستندسازان ارتباط برقرار کند، ظرفیت‌های موجود را شناسایی کند و از آثار و استعدادهایی که امکان رشد و فعالیت بیشتر دارند، حمایت کند.
جشنواره‌ها می‌توانند محل بروز استعدادهای هنری و شناسایی فیلم‌سازانی باشند که آثار ارزشمندی تولید کرده‌اند. جشنواره مقاومت نیز می‌تواند از این ظرفیت برای شناسایی مستندسازان و ایجاد زمینه همکاری با آن‌ها در پروژه‌های آینده استفاده کند.
با توجه به دوسالانه‌بودن جشنواره، فاصله میان دوره‌ها چه تأثیری بر این ارتباط دارد؟
معمولاً جشنواره برگزار می‌شود، اعتباری به آن اختصاص می‌یابد، آثار به نمایش درمی‌آیند و پس از پایان رویداد، تا دوره بعد فاصله‌ای طولانی ایجاد می‌شود. در این فاصله نباید ارتباط میان جشنواره و فیلم‌سازان قطع شود و تنها راه ارتباطی، دریافت آثار در دوره بعد باشد.
حوادث و بحران‌ها منتظر برگزاری جشنواره‌ها نمی‌مانند. کشور در سال‌های مختلف با رویدادهایی مانند جنگ، سیل و بحران‌های منطقه‌ای مواجه بوده است و پیامدهای جنگ هشت‌ساله نیز همچنان در موضوعاتی مانند زندگی جانبازان و آزادگان و دیگر تجربه‌های انسانی قابل پیگیری است. بنابراین، ارتباط مستمر با مستندسازان و سرمایه‌گذاری برای تولید آثار باید به بخشی پایدار از فعالیت جشنواره تبدیل شود.
جمع‌بندی شما از انتظاراتتان از این دوره جشنواره چیست؟
شعبانی: امیدوارم نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت با توجه به شرایط ویژه این دوره، بتواند ارتباط خود را با فیلم‌سازان تقویت کند و زمینه فعالیت مستندسازان جوان و تولید آثار تازه درباره جنگ و مقاومت را فراهم آورد.
1
100%
10 views